Η αιτία των περιοδοντικών νοσημάτων είναι τα μικρόβια που υπάρχουν υπό φυσιολογικές συνθήκες στη στοματική κοιλότητα.
Στις περιπτώσεις που τα μικρόβια δεν απομακρύνονται αποτελεσματικά, αρχίζουν και συσσωρεύονται στις επιφάνειες των δοντιών και στα ούλα, οργανώνονται σε έναν αμυντικό σχηματισμό που ονομάζεται βιοϋμένιο και μόλις υπερβούν την αμυντική ικανότητα του οργανισμού, εκδηλώνεται τοπικά φλεγμονή.
Πρόκειται για την πρώτη εκδήλωση φλεγμονής των ούλων. Στην περίπτωση αυτή τα ούλα είναι ευερέθιστα, ελαφρώς διογκωμένα και παρατηρείται αιμορραγία κατά το βούρτσισμα. Πολλές φορές η ουλίτιδα συνοδεύεται από κακοσμία.
Η κατάσταση αυτή είναι πλήρως αναστρέψιμη. Η θεραπεία συνίσταται σε οδηγίες στοματικής υγιεινής, απομάκρυνση του αιτιολογικού παράγοντα (συνήθως σε 2 συνεδρίες) και παρακολούθηση του περιστατικού για αποφυγή υποτροπών.
Η ουλίτιδα συνήθως έχει ήπια συμπτώματα, ωστόσο αν παραμείνει αθεράπευτη, στο 50% του πληθυσμού εξελίσσεται σε περιοδοντίτιδα και εκεί η θεραπεία κρίνεται αναγκαία!
Πρόκειται για μία πολυπαραγοντική νόσο μικροβιακής αιτιολογίας όπου η φλεγμονή δεν περιορίζεται μόνο στα ούλα (ουλίτιδα), έχει ήδη προχωρήσει και στο οστούν, τη στήριξη δηλαδή των δοντιών. Όσο η περιοδοντίτιδα παραμένει αθεράπευτη, η στήριξη των δοντιών περιορίζεται με αποτέλεσμα να παρατηρείται σταδιακά κινητικότητα των δοντιών με τελική κατάληξη την εξαγωγή τους.
Η περιοδοντίτιδα εξαρτάται από την άμυνα του εκάστοτε οργανισμού γι αυτό και επηρεάζεται από παράγοντες όπως:
Η διάγνωση της περιοδοντίτιδας απαιτεί κλινική και ακτινογραφική εξέταση. Μετά από προσεκτικό οδοντιατρικό έλεγχο με εξειδικευμένα εργαλεία διαπιστώνεται η παρουσία περιοδοντικών θυλάκων. Οι περιοδοντικοί θύλακοι δημιουργούνται από την αποκόλληση των ούλων στα σημεία όπου τα δόντια έχουν χάσει τη στήριξή τους.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα σημεία αυτά να λειτουργούν ως αποθήκες μικροβίων, που ανενόχλητα πλέον κάτω από ευνοϊκές για αυτά συνθήκες πολλαπλασιάζονται και ενισχύουν τη λοιμογόνο δράση τους.
Η περιοδοντίτιδα στα αρχικά της στάδια είναι ανώδυνη και χωρίς έντονη συμπτωματολογία. Η εμφάνιση ενός ή περισσοτέρων από τα ακόλουθα συμπτώματα συνιστούν λόγο επίσκεψης σε έναν περιοδοντολόγο:
συντηρητική –μη χειρουργική– αιτιολογική περιοδοντική θεραπεία
Η αρχική φάση της περιοδοντικής θεραπείας είναι η απομάκρυνση του αιτιολογικού παράγοντα που είναι τα μικρόβια. Εφαρμόζεται ως μοναδική θεραπεία σε περιπτώσεις αρχόμενης ή μέτριας περιοδοντίτιδας και ως προετοιμασία για τη χειρουργική θεραπεία που συνήθως ακολουθεί σε πιο προχωρημένες περιοδοντικές καταστάσεις.
Πρόκειται για μία ανώδυνη θεραπεία καθώς πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία. Χρησιμοποιούνται υπέρηχοι και εξειδικευμένα εργαλεία χειρός καθώς και αεροστίλβωση. Στόχος είναι η απομάκρυνση των μικροβίων που οργανώνονται με την μορφή ενός αόρατου βιοφίλμ ή με την μορφή πέτρας (τρυγίας), με την ελάχιστη παρέμβαση στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς και τα ούλα. Για την διευκόλυνση του ασθενούς η θεραπεία ολοκληρώνεται συνήθως σε 4 συνεδρίες διάρκειας περίπου 45 λεπτών.
Μετά το τέλος της θεραπείας αναμένεται ήπια ενόχληση, ενώ η χρήση αναλγητικών είναι προαιρετική και εξαρτάται από την αρχική περιοδοντική κατάσταση.
Το αποτέλεσμα της περιοδοντικής θεραπείας εξασφαλίζεται με την καθημερινή φροντίδα των ούλων και των δοντιών. Ο ασθενής εκπαιδεύεται στη σωστή χρήση της οδοντόβουρτσάς του και των συμπληρωματικών μέσων μεσοδόντιου καθαρισμού (οδοντικό νήμα, μεσοδόντια βουρτσάκια).
Μετά το πέρας 6-8 εβδομάδων, που είναι η περίοδος επούλωσης των περιοδοντικών ιστών, ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο για αξιολόγηση του θεραπευτικού αποτελέσματος και της συνεργασίας του σε θέματα στοματικής υγιεινής.
Στη φάση αυτή ο ασθενής προγραμματίζεται είτε για διατήρηση του θεραπευτικού αποτελέσματος αν το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό, είτε για περαιτέρω θεραπεία στην περίπτωση πιο προχωρημένων περιοδοντικών καταστάσεων.
χειρουργική περιοδοντική θεραπεία
Στόχοι της χειρουργικής θεραπείας είναι:
Η χειρουργική περιοδοντική θεραπεία διακρίνεται σε αφαιρετική χειρουργική και σε αναγεννητική.
Στην αφαιρετική χειρουργική διαμορφώνεται η αρχιτεκτονική της περιοχής με αφαίρεση περιοδοντικών ιστών, ενώ στην αναπλαστική χειρουργική γίνεται χρήση μοσχευμάτων και άλλων αναπλαστικών υλικών με στόχο την αναδόμηση των κατεστραμμένων ιστών. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι απόλυτα βιοσυμβατά και προάγουν την αναγέννηση των γύρω ιστών. Η απόφαση που λαμβάνεται σε κάθε περίπτωση είναι εξατομικευμένη και λαμβάνεται υπόψιν:
περιοδοντική θεραπεία με χρήση laser
H περιοδοντική θεραπεία με χρήση laser εφαρμόζεται μετά τη εφαρμογή της συντηρητικής-μη χειρουργικής- αιτιολογικής περιοδοντικής θεραπείας σε περιπτώσεις όπου έχουν παραμείνει περιοδοντικοί θύλακοι. Στόχος της θεραπείας είναι η αντισηψία των περιοχών αυτών και η ενεργοποίηση της επούλωσης.
Προϋπόθεση είναι η συμμόρφωση του ασθενή με τις οδηγίες στοματικής υγιεινής για την καλύτερη ανταπόκριση της θεραπείας. Εφαρμόζεται ως εναλλακτική θεραπεία στις περιπτώσεις όπου η χρήση αντιβιοτικών σκευασμάτων και η χειρουργική περιοδοντική θεραπεία αντενδείκνυνται.
διατήρηση θεραπευτικών αποτελεσμάτων
Η περιοδοντική νόσος έχει εξάρσεις και υφέσεις οπότε απαιτείται συνεχής έλεγχος της περιοδοντικής κατάστασης σε μακροχρόνια βάση ώστε να επιτευχθεί ισορροπία.
Η επανεξέταση συνίσταται στον περιοδοντικό έλεγχο, την τροποποίηση των μέσων στοματικής υγιεινής όταν κρίνεται απαραίτητο και την υποστηρικτική θεραπεία όπου και όταν αυτό απαιτείται. Όσο ενεργοποιημένος κι αν είναι ο ασθενής, υπάρχουν δυσπρόσιτες περιοχές όπου με το πέρασμα του χρόνου εναποτίθεται μικροβιακός παράγοντας, η αίτια της περιοδοντικής νόσου. Ένα νέο επεισόδιο περιοδοντικής έξαρσης της περιοδοντικής νόσου επιφέρει επιπλέον απώλεια περιοδοντικής στήριξης, μειώνοντας την πρόγνωση των δοντιών.
Οι επανεξετάσεις ποικίλλουν σε χρονικά διαστήματα που κυμαίνονται από 3-6 μήνες, αναλόγως τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Οι κυριότεροι παράγοντες που καθορίζουν τις επανεξετάσεις είναι:
κλινικά περιστατικά
